Prawo jazdy do wymiany? Sprawdź pole 4b i złóż wniosek z zapasem
Odpowiada Agnieszka 4 min czytania
Krótka odpowiedź
Termin ważności znajdziesz na przedniej stronie prawa jazdy, w polu 4b. Dokumenty wydawane od 19 stycznia 2013 roku są ważne 15 lat (albo krócej, jeśli lekarz wskazał badania kontrolne). Stare prawa jazdy bez daty ważności, wydane przed tym dniem, trzeba wymienić do 19 stycznia 2033 roku. Wymiana kosztuje 100 zł plus niewielka opłata ewidencyjna, a urząd ma do miesiąca na wydanie dokumentu. Wniosek składasz w urzędzie miasta lub starostwie właściwym dla miejsca zamieszkania.
Zdziwiłam się, gdy sprawdziłam swoje prawo jazdy. Robiłam je jeszcze na studiach, na długo przed 2013 rokiem, i żyłam w przekonaniu, że „jest bezterminowe, więc spokój”. Owszem, ale tylko do 2033 roku. Mąż ma dokument z 2014 roku, więc jego termin minie jeszcze wcześniej, w 2029.
Kiedy trzeba wymienić prawo jazdy
| Sytuacja | Termin |
|---|---|
| Kończy się ważność dokumentu (pole 4b) | przed datą ważności, najlepiej z miesięcznym zapasem |
| Prawo jazdy bez daty ważności (wydane przed 19.01.2013) | do 19 stycznia 2033 r. |
| Zmiana imienia lub nazwiska | po zmianie danych, bez zbędnej zwłoki |
| Uszkodzenie, zniszczenie, utrata | od razu |
| Kończy się ważność orzeczenia lekarskiego (np. kierowcy zawodowi) | przed upływem terminu badania |
Zmiana adresu nie wymaga wymiany prawa jazdy. Adresu nie ma na dokumencie. O tym, co trzeba zgłosić po przeprowadzce, pisałam w odpowiedzi o meldunku i zmianie adresu.
Kiedy zaczną się duże kolejki
Pierwsze prawa jazdy na 15 lat, wydane w styczniu 2013 roku, tracą ważność w styczniu 2028 roku. Od tego momentu co miesiąc tysiące kierowców będą musiały wymienić dokument. Do tego dochodzą bezterminowe prawa jazdy, których termin mija w 2033 roku. Jeśli masz stary dokument, nie czekaj na ostatni rok. Wymiana teraz to krótsza kolejka i mniej nerwów.
Co przygotować
- Wniosek o wydanie prawa jazdy, wypełniany w urzędzie albo pobrany wcześniej ze strony gov.pl lub urzędu.
- Aktualne kolorowe zdjęcie 35 x 45 mm, spełniające te same wymagania co do dowodu osobistego. Szczegóły dotyczące zdjęcia opisałam w odpowiedzi o wymianie dowodu osobistego.
- Dowód osobisty lub paszport do wglądu.
- Dotychczasowe prawo jazdy, które oddajesz przy odbiorze nowego.
- Orzeczenie lekarskie, jeśli jest wymagane, na przykład gdy ważność wynikała z badań kontrolnych albo dotyczy kategorii zawodowych.
- Potwierdzenie opłaty.
Opłaty
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wydanie prawa jazdy | 100 zł |
| Opłata ewidencyjna | kilkadziesiąt groszy |
Opłatę wnosi się na konto urzędu, w kasie urzędu albo kartą w urzędzie, zależnie od miejsca. Przed zapłatą sprawdź aktualne stawki i numer konta na stronie swojego urzędu, bo opłaty administracyjne co jakiś czas się zmieniają.
Wniosek krok po kroku
- Sprawdź datę w polu 4b i ustaw przypomnienie na dwa miesiące przed.
- Znajdź wydział komunikacji lub referat praw jazdy w swoim starostwie albo urzędzie miasta. W wielu miastach działa internetowa rezerwacja wizyt.
- Złóż wniosek osobiście. Możesz też wysłać go pocztą, jeśli urząd na to pozwala. Część urzędów przyjmuje wnioski także elektronicznie, sprawdź to na ich stronie.
- Wskaż sposób odbioru: w urzędzie albo przesyłką, jeśli urząd daje taką możliwość.
- Sprawdzaj status w usłudze sprawdzania statusu prawa jazdy na gov.pl. Wystarczą dane podane we wniosku.
- Odbierz dokument i oddaj stary.
Urząd ma na wydanie prawa jazdy do miesiąca od złożenia kompletnego wniosku, a w wyjątkowych sprawach do dwóch miesięcy. W praktyce bywa szybciej.
Co z jazdą w czasie oczekiwania
Od kilku lat nie trzeba wozić ze sobą prawa jazdy, bo policja sprawdza uprawnienia w centralnej ewidencji kierowców. Uprawnienia widać też w aplikacji mObywatel. Ważne jest jednak, żeby dokument był ważny. Jeśli termin w polu 4b minął, a Ty prowadzisz auto, narażasz się na mandat i problemy z ubezpieczycielem po kolizji.
Dlatego wniosek składaj przed upływem ważności, a nie po nim.
Zgubione lub skradzione prawo jazdy
Utratę dokumentu zgłaszasz w wydziale komunikacji, a przy kradzieży także na policji. Wniosek o nowe prawo jazdy składasz tak samo jak przy wymianie, z tą różnicą, że nie masz czego oddać. Do czasu wydania nowego dokumentu uprawnienia do kierowania nadal masz, bo są zapisane w centralnej ewidencji kierowców, ale za granicą bez fizycznego dokumentu możesz mieć kłopot. Przed wyjazdem samochodem sprawdź, czy nowy dokument będzie gotowy na czas.
Prawo jazdy a wyjazd za granicę
Polskie prawo jazdy w formie karty jest uznawane w krajach Unii Europejskiej. Poza Unią niektóre kraje wymagają międzynarodowego prawa jazdy, które wydaje ten sam wydział komunikacji. Jeśli planujesz wynająć auto poza Europą, sprawdź wymagania kraju i wypożyczalni z wyprzedzeniem.
Pamiętaj też, że wypożyczalnie często wymagają, żeby prawo jazdy było ważne przez cały okres wynajmu i posiadane od określonej liczby lat.
Na co uważać
- Strony pośredników. W internecie są serwisy, które za opłatą „pomagają wymienić prawo jazdy”. Wniosek i tak składasz w urzędzie, a pośrednik nie przyspieszy wydania dokumentu.
- Nieaktualne zdjęcie. Zdjęcie sprzed kilku lat może zostać odrzucone.
- Zmiana nazwiska. Jeśli zmieniasz nazwisko, najpierw wymień dowód osobisty, potem prawo jazdy i dowód rejestracyjny auta.
- Kategorie zawodowe. Kierowcy z kategoriami C, D i uprawnieniami zawodowymi mają dodatkowe terminy badań i kwalifikacji. Pilnuj ich osobno.
Krótko
- Data ważności w polu 4b.
- Dokumenty od 2013 r.: 15 lat. Bezterminowe: wymiana do 19 stycznia 2033 r.
- 100 zł plus opłata ewidencyjna, do miesiąca czekania.
- Adres nie ma znaczenia, nazwisko tak.
Aktualne informacje o wymianie prawa jazdy znajdziesz na gov.pl i na stronie swojego starostwa lub urzędu miasta.