Wymiana dowodu osobistego trwa do 30 dni i nic nie kosztuje
Krótka odpowiedź
Wymiana dowodu osobistego jest bezpłatna i trwa do 30 dni od złożenia wniosku, choć w wielu urzędach dokument jest gotowy szybciej. Do urzędu zabierasz aktualne kolorowe zdjęcie 35 x 45 mm i swój dotychczasowy dowód. Wniosek złożysz w dowolnym urzędzie gminy w Polsce albo przez internet, ale osoby od 12. roku życia i tak muszą raz przyjść do urzędu, żeby oddać odciski palców.
Do zapamiętania wystarczą cztery rzeczy:
- bezpłatnie, do 30 dni,
- zdjęcie 35 x 45 mm i stary dowód,
- dowolny urząd gminy albo wniosek online, ale z jedną wizytą na odciski palców,
- przeprowadzka nie wymaga wymiany dowodu.
Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy zacząć, jak to zrobić najszybciej i o czym ludzie najczęściej zapominają, czytaj dalej.
Kiedy trzeba wymienić dowód
Najczęstsze powody:
- kończy się ważność (dowód osoby dorosłej jest ważny 10 lat),
- zmiana nazwiska lub imienia, na przykład po ślubie albo rozwodzie,
- zmiana wyglądu, która utrudnia rozpoznanie,
- uszkodzenie lub utrata dokumentu.
Czego nie trzeba robić: po przeprowadzce nie wymieniasz dowodu. Adresu zameldowania nie ma w dowodach osobistych wydawanych od 2015 roku. Zmieniasz meldunek, a dowód zostaje ten sam.
Wniosek o nowy dowód w związku z upływem ważności złóż co najmniej 30 dni przed datą ważności. Ja radzę dwa miesiące przed, zwłaszcza jeśli w planach jest wyjazd za granicę, bo przeterminowanym dowodem nie przekroczysz granicy.
Ważność dowodu
| Kto | Ważność dowodu |
|---|---|
| Osoba, która ukończyła 12 lat | 10 lat |
| Dziecko poniżej 12 lat | 5 lat |
Datę ważności sprawdzisz na samym dowodzie albo w aplikacji mObywatel, która przypomina o zbliżającym się terminie.
Co zabrać do urzędu
- Dotychczasowy dowód osobisty (albo paszport, jeśli dowód zgubiłeś).
- Jedno kolorowe zdjęcie 35 x 45 mm, zrobione nie wcześniej niż pół roku temu, na jednolitym jasnym tle, z odkrytą twarzą i neutralnym wyrazem twarzy.
- Przy zmianie nazwiska po ślubie w Polsce zwykle nie musisz przynosić aktu małżeństwa, bo urząd ma dostęp do rejestru. Jeśli ślub był za granicą i akt nie został przeniesiony do polskiego rejestru, zapytaj w urzędzie, czego potrzebują.
Formularz wypełnisz na miejscu, urzędnik zwykle wypełnia go z Tobą na komputerze. Zapłaty nie ma żadnej.
Uwaga na zdjęcia w okularach. Ciemne szkła są niedopuszczalne, a jasne oprawki czy odblaski potrafią sprawić, że urzędnik poprosi o nowe zdjęcie. Najprościej zrobić zdjęcie bez okularów. Osoby, które ze względów zdrowotnych muszą nosić ciemne okulary albo z powodów religijnych nakrycie głowy, potrzebują odpowiedniego zaświadczenia.
Wniosek w urzędzie krok po kroku
- Wybierz urząd. Może to być dowolny urząd gminy lub miasta w Polsce, nie tylko ten w miejscu zameldowania. Sprawdź, czy przyjmuje po rezerwacji terminu. W dużych miastach bez rezerwacji bywa długo.
- Złóż wniosek. Urzędnik zeskanuje zdjęcie, pobierze odciski palców (od 12. roku życia) i wzór podpisu.
- Czekaj na powiadomienie. Zwykle przychodzi SMS albo e-mail, jeśli podasz dane kontaktowe. Status sprawdzisz też na stronie gov.pl w usłudze sprawdzania statusu dowodu.
- Odbierz dowód osobiście w urzędzie, w którym składałeś wniosek. Przy odbiorze oddajesz stary dowód, a urzędnik go unieważnia. Przy odbiorze możesz od razu ustawić kody do warstwy elektronicznej.
Wniosek przez internet
Wniosek możesz też złożyć online: w aplikacji mObywatel albo na gov.pl, logując się profilem zaufanym, e-dowodem lub podpisem kwalifikowanym. Dołączasz cyfrowe zdjęcie.
Jest jeden haczyk: w ciągu 30 dni od złożenia wniosku online musisz przyjść do urzędu, żeby oddać odciski palców i wzór podpisu. Internet oszczędza więc wypełnianie formularza, ale nie wizytę. Dla kogoś, kto i tak musi się umówić na wizytę, oszczędność bywa niewielka.
Dowód dla dziecka
Wniosek składa rodzic albo opiekun. Dowód dziecka poniżej 12 lat jest ważny 5 lat i nie ma w nim odcisków palców. Zasady dotyczące obecności dziecka przy składaniu wniosku i przy odbiorze zależą od jego wieku, dlatego najlepiej sprawdzić je przed wizytą na stronie swojego urzędu gminy albo na gov.pl.
Dowód dla dziecka przydaje się przy wyjazdach do krajów Unii Europejskiej, a jest bezpłatny i szybszy do wyrobienia niż paszport.
Co z mObywatelem w czasie oczekiwania
Aplikacja mObywatel z mDowodem pozwala potwierdzić tożsamość w Polsce, na przykład w urzędzie, u lekarza czy na poczcie. Nie zastąpi jednak dowodu w podróży za granicę. Jeśli wyjeżdżasz, a nowy dowód nie jest jeszcze gotowy, sprawdź, czy masz ważny paszport.
Utrata lub kradzież dowodu
Tu działa się od razu:
- Zgłoś utratę w urzędzie gminy, na policji (przy kradzieży) albo przez internet na gov.pl. Dowód zostanie unieważniony.
- Zastrzeż dokument w banku. W systemie zastrzeżeń dokumentów, z którego korzystają banki, zgłoszenie zablokuje próby zaciągnięcia kredytu na Twoje dane. Mówię to z perspektywy bankowego okienka: to najtańsza ochrona przed dużym kłopotem.
- Rozważ zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel lub na gov.pl.
- Złóż wniosek o nowy dowód tak jak przy zwykłej wymianie.
Na co uważać
- Stary dowód jest ważny do daty na nim. Nie unieważniaj go sam, nie wyrzucaj. Oddasz go przy odbiorze nowego.
- Kody PIN i PUK do warstwy elektronicznej zapisz w bezpiecznym miejscu. Bez nich podpis osobisty i logowanie e-dowodem nie zadziałają.
- Banki i inne instytucje czasem proszą o aktualizację danych dowodu. W bankowości internetowej zrobisz to zwykle w kilka minut, w oddziale potrzebny będzie nowy dokument.
- Termin 30 dni to maksimum ustawowe. W sezonie przed wakacjami urzędy mają więcej wniosków, więc nie odkładaj sprawy na czerwiec.
Szczegóły procedury i ewentualne zmiany znajdziesz na gov.pl w części o dowodach osobistych.
