Odpis aktu urodzenia i inne sprawy, które załatwisz przez internet

Odpis aktu stanu cywilnego krok po kroku

1. Wejdź na gov.pl i wyszukaj usługę uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego.
2. Zaloguj się profilem zaufanym albo e-dowodem.
3. Wybierz rodzaj aktu: urodzenia, małżeństwa lub zgonu.
4. Wybierz rodzaj odpisu: skrócony, zupełny albo wielojęzyczny.
5. Podaj dane osoby, której akt dotyczy, oraz miejsce i datę zdarzenia, jeśli je znasz.
6. Wskaż sposób odbioru: osobiście w USC, pocztą albo elektronicznie.
7. Zapłać online, chyba że odpis jest bezpłatny ze względu na cel.

Jaki odpis wybrać

Jeśli nie wiesz, który odpis jest potrzebny, zapytaj instytucję, która go żąda. Odpis zupełny zawiera wszystkie wzmianki i przypiski, na przykład o zmianie nazwiska czy rozwodzie. Skrócony pokazuje tylko aktualny stan.

Przy składaniu wniosku przez pełnomocnika dochodzi opłata skarbowa od pełnomocnictwa, a przy płatności internetowej niewielka opłata za transakcję.

Kto może zamówić odpis

• osoba, której akt dotyczy,
• jej małżonek,
• dzieci, wnuki (zstępni),
• rodzice, dziadkowie (wstępni),
• rodzeństwo,
• przedstawiciel ustawowy lub opiekun,
• osoba, która wykaże interes prawny.

Po odpis aktu kuzynki czy sąsiada nie sięgniesz bez interesu prawnego.

Ile się czeka

Starsze akty, na przykład sprzed kilkudziesięciu lat, często nie są jeszcze w rejestrze elektronicznym. Wtedy trwa to dłużej.

Odpis do sprawy za granicą

Jeśli dokument ma trafić do urzędu w innym kraju Unii, najpierw sprawdź, czy wystarczy odpis wielojęzyczny. W wielu sprawach zwalnia on z tłumaczenia przysięgłego, co oszczędza i czas, i pieniądze. Przy krajach spoza Unii instytucja może zażądać apostille, czyli poświadczenia dokumentu, które wydaje Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Wtedy potrzebny jest odpis papierowy, bo apostille dołącza się do dokumentu w tej formie. Zanim zamówisz, zapytaj instytucję za granicą, jakiej dokładnie formy dokumentu oczekuje.

Inne sprawy, które załatwisz online

Meldunek opisałam szerzej w odpowiedzi o meldunku i zmianie adresu, a wniosek o dowód w odpowiedzi o wymianie dowodu osobistego.

Czego potrzebujesz, żeby to wszystko działało

1. Profil zaufany. Założysz go przez bankowość elektroniczną w kilka minut. Większość banków ma taką opcję w ustawieniach lub w zakładce e-Urząd.
2. Aplikacja mObywatel na telefonie. Daje mDowód, zastrzeżenie PESEL, dostęp do części usług i przypomnienia o ważności dokumentów.
3. Adres do e-Doręczeń. Coraz więcej spraw urzędowych wymaga elektronicznej skrzynki do doręczeń. Założysz ją bezpłatnie na gov.pl.
4. Aktualny numer telefonu i e-mail w profilu, bo tam przychodzą powiadomienia.

Z perspektywy okienka bankowego: jeśli pomagasz starszym rodzicom, załóż im profil zaufany przez bank, siedząc razem przy jednym stole. Potem większość spraw da się załatwić wspólnie przez telefon.

Pośrednicy, fałszywe SMS-y i wydruki odpisów

• Strony pośredników. Wyszukiwarka pokazuje czasem serwisy, które za kilkadziesiąt złotych więcej „zamówią odpis za Ciebie”. Robią to samo, co Ty na gov.pl, tylko drożej i z Twoimi danymi w obcych rękach. Szukaj adresów kończących się na gov.pl.
• Odpis elektroniczny a papierowy. Odpis w formie elektronicznej to plik z podpisem. Wydrukowany nie ma mocy dokumentu. Jeśli instytucja chce papier, zamów wersję papierową.
• Fałszywe SMS-y z linkiem do „dopłaty za odpis” lub „odblokowania profilu zaufanego”. Urząd nie wysyła takich linków.
• Dane rodziców przy starszych aktach. Przy aktach sprzed lat podaj jak najwięcej danych, na przykład nazwisko rodowe matki i miejscowość zdarzenia, bo przyspiesza to wyszukiwanie.