Jak w 15 minut porównać lokatę z kontem oszczędnościowym

Najważniejsze różnice

W obu przypadkach od odsetek bank pobiera automatycznie 19% podatku od zysków kapitałowych (tak zwany podatek Belki). Nie rozliczasz go w PIT, bo bank robi to za Ciebie.

Obie formy są objęte gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do równowartości 100 000 euro na jedną osobę w jednym banku. Jeśli masz więcej, rozważ podział między różne banki. Uwaga: niektóre marki działają w ramach jednego banku, więc gwarancja jest wspólna.

Porównanie w 15 minut: pięć pytań

Weź kartkę i zadaj każdej ofercie te same pytania.

1. Czy oprocentowanie jest stałe? Na lokacie zwykle tak. Na koncie oszczędnościowym prawie nigdy. Jeśli stopy procentowe spadają, konto oszczędnościowe potrafi stracić sporo w ciągu kilku miesięcy.

2. Jak długo trwa stawka promocyjna? Reklama mówi o wysokim procencie, a w regulaminie jest napisane, że obowiązuje przez trzy miesiące. Potem stawka spada do standardowej, często kilkukrotnie niższej.

3. Do jakiej kwoty? Wysoki procent często obejmuje tylko część oszczędności, na przykład do określonej kwoty. Nadwyżka jest oprocentowana niżej.

4. Dla kogo? Promocje bywają tylko dla nowych klientów albo tylko dla „nowych środków”, czyli pieniędzy, których nie było w banku w określonym dniu. Jeśli po prostu przeniesiesz oszczędności z konta osobistego w tym samym banku, możesz nie dostać promocyjnej stawki.

5. Jakie są warunki? Założenie konta osobistego, wpływ wynagrodzenia, kilka płatności kartą w miesiącu, zgody marketingowe. Warunek, którego nie spełnisz w jednym miesiącu, może obniżyć oprocentowanie.

Policz to na prostym przykładzie

Liczby w przykładzie są wyłącznie do ćwiczenia rachunku, a nie aktualną ofertą. Masz 10 000 zł i dwie propozycje:

• lokata na 3 miesiące, oprocentowanie 5% w skali roku,
• konto oszczędnościowe 6% w skali roku, ale tylko przez pierwsze 3 miesiące i tylko do 5 000 zł, powyżej 1%.

Lokata: 10 000 zł x 5% x 3/12 = 125 zł odsetek brutto. Po odjęciu 19% podatku zostaje około 101 zł.

Konto: 5 000 zł x 6% x 3/12 = 75 zł plus 5 000 zł x 1% x 3/12 = 12,50 zł. Razem 87,50 zł brutto, po podatku około 71 zł.

Reklamowe 6% wyszło słabiej niż 5% na lokacie. Tak jest bardzo często. Dlatego zawsze licz na swojej kwocie, a nie porównuj procentów w nagłówkach.

Pamiętaj też, że oprocentowanie jest podawane w skali roku. Lokata 3-miesięczna na 5% nie da 5% zysku, tylko około jednej czwartej tej kwoty.

Kiedy co wybrać

Poduszka bezpieczeństwa (kilka miesięcznych wydatków na wypadek choroby, utraty pracy, awarii auta): konto oszczędnościowe. Liczy się dostęp w ciągu jednego dnia, a nie ostatnie pół procenta.

Pieniądze na konkretny cel za pół roku (wakacje, wkład własny, opłata roczna): lokata dopasowana długością do terminu wydatku.

Nadwyżka, której nie potrzebujesz przez rok lub dłużej: lokata albo zestaw kilku lokat o różnych terminach. Przy dłuższym horyzoncie warto też porównać obligacje skarbowe, ale to temat na osobną odpowiedź.

Zwrot podatku, który właśnie wpłynął na konto: dobry moment, żeby odłożyć go od razu, zanim rozejdzie się na bieżące wydatki. O terminach zwrotu pisałam w odpowiedzi o zwrocie podatku za 2025 rok.

Drobny druk przy lokacie i koncie

• Automatyczne odnowienie lokaty. Po zakończeniu okresu lokata często odnawia się na standardowych warunkach, zwykle niższych niż promocyjne. Ustaw przypomnienie w telefonie na dzień przed końcem.
• Lokata z „gwarancją” połączona z funduszem lub ubezpieczeniem. To już nie jest zwykła lokata. Wysoki procent dotyczy często tylko części pieniędzy, a druga część jest inwestowana z ryzykiem.
• Opłaty za wypłaty z konta oszczędnościowego. Niektóre banki dają jedną darmową wypłatę w miesiącu, a za kolejne pobierają opłatę albo obniżają oprocentowanie. Sprawdź tabelę opłat.
• Kapitalizacja. Odsetki mogą być dopisywane co miesiąc albo na koniec okresu. Przy krótkich okresach różnica jest niewielka, ale przy porównywaniu kont oszczędnościowych warto ją znać.
• Zerwanie lokaty. Zwykle tracisz wszystkie odsetki, a czasem część. Zanim założysz lokatę, upewnij się, że poduszkę bezpieczeństwa masz osobno.