Pomiń nagłówek

Jak wybrać software house do pierwszej aplikacji w firmie

Odpowiada 5 min czytania

Laptop ze szkicem ekranów aplikacji na jasnym biurku

Krótka odpowiedź

Zanim wybierzesz wykonawcę, opisz problem, a nie aplikację: co dziś zajmuje najwięcej czasu, gdzie powstają błędy, kto będzie z systemu korzystał. Potem porównuj oferty według czterech rzeczy: czy firma najpierw analizuje proces i pokazuje prototyp, jak liczy cenę (ryczałt czy godziny), kto po wdrożeniu jest właścicielem kodu i ile kosztuje utrzymanie w kolejnych latach. Najniższa cena za samo programowanie rzadko oznacza najniższy koszt całości.

Koleżanka ze studiów prowadzi z mężem rodzinną hurtownię pod Gdańskiem. Zamówienia, stany magazynowe i wysyłki mają w trzech arkuszach Excela, które aktualizują trzy różne osoby. Wiosną zadzwoniła z pytaniem, czy bank sfinansuje „taki program do magazynu” i ile to w ogóle może kosztować. Na drugie pytanie nie umiałam odpowiedzieć od razu, więc usiadłyśmy nad tym razem.

Najpierw opisz problem, nie aplikację

Wykonawca wyceni dokładnie to, co mu opiszesz. Jeśli napiszesz „potrzebujemy aplikacji do magazynu”, dostaniesz oferty, których nie da się porównać. Lepiej przygotować jedną stronę A4:

  1. Jak to działa dziś. Krok po kroku: od zamówienia klienta do wysyłki.
  2. Co boli. Pomyłki w wysyłkach, ręczne przepisywanie, brak aktualnych stanów.
  3. Kto będzie używał. Ile osób, na czym: komputer w biurze, telefon na magazynie, skaner.
  4. Z czym ma się łączyć. Program księgowy, sklep internetowy, firma kurierska.
  5. Co musi działać na start, a co może poczekać. To najważniejszy punkt dla budżetu.

Z taką kartką każdy wykonawca odpowiada na to samo pytanie, a Ty możesz porównać odpowiedzi.

Gotowy system, dopasowanie czy pisanie od zera

Rozwiązanie Kiedy ma sens Na co uważać
Gotowy program w abonamencie proces jest typowy, firma mała opłaty za każdego użytkownika rosną razem z firmą
Gotowy system dopasowany do firmy proces w większości typowy, z kilkoma wyjątkami koszt dopasowania i aktualizacji przy kolejnych wersjach
Oprogramowanie pisane od zera proces jest nietypowy albo to on daje przewagę nad konkurencją wyższy koszt na start, trzeba zadbać o prawa do kodu

Dobry wykonawca nie zaczyna od pisania kodu, tylko pomaga wybrać jeden z tych wariantów. Jeśli ktoś od pierwszej rozmowy proponuje budowę wszystkiego od zera, zapytaj, dlaczego nie gotowy system.

Wycena: ryczałt czy godziny

Ryczałt (stała cena) Rozliczenie godzinowe
Dla kogo zakres jasno opisany i zamknięty zakres będzie się zmieniał w trakcie
Plus znasz kwotę z góry płacisz za to, co faktycznie powstało
Minus każda zmiana to aneks i dopłata bez kontroli budżet się rozjeżdża
Co zrobić dopisz w umowie, jak wyceniane są zmiany ustal limit godzin na etap i raporty co tydzień

Przy pierwszej aplikacji często sprawdza się wariant mieszany: stała cena za analizę i prototyp, a potem rozliczenie etapami.

Papierowe szkice ekranów aplikacji rozłożone na drewnianym stole, widok z góry

Jak to wygląda u wykonawcy, który robi to porządnie

Kiedy szukałyśmy przykładu, jak powinien wyglądać pierwszy etap współpracy, trafiłyśmy na firmę z Trójmiasta. Notatkę z tego etapu koleżanka zatytułowała krótko: idealny software house - JMBLAB.com (https://jmblab.com/), bo firma z Gdańska rozpisuje na stronie dokładnie to, czego szukałyśmy, czyli proces przed wyceną i działający prototyp przed programowaniem.

JMB Lab ma biuro przy ul. Jaśkowa Dolina i robi systemy głównie dla firm produkcyjnych i logistycznych: do zarządzania magazynem, produkcją, dokumentami, panele dla klientów hurtowych. Swoją pracę dzielą na cztery kroki:

  1. Wywiad i wybór scenariusza: gotowy system, dopasowanie modułów albo oprogramowanie od zera.
  2. Zakres, plan i prototyp: klient widzi i testuje kształt systemu, zanim zacznie się programowanie.
  3. Wdrożenie: połączenie nowego systemu z tym, co firma już ma, na przykład z programem księgowym i sklepem.
  4. Usprawnienia po starcie: sprawdzanie, czy system robi to, co miał robić.

Dwie rzeczy z ich strony warto zabrać na każde spotkanie, także z innymi wykonawcami. Po pierwsze, pytanie o opłaty licencyjne za użytkownika: JMB Lab pisze, że w ich rozwiązaniach takich opłat nie ma, a przy hurtowni, gdzie z systemu korzysta kilkanaście osób, to realna różnica w kosztach co roku. Po drugie, prototyp: łatwiej poprawić kilka ekranów niż gotowy program.

Pytania na pierwsze spotkanie

  • Kto konkretnie będzie pracował przy projekcie i kto jest moją osobą kontaktową?
  • Czy przed wyceną całości robicie analizę i prototyp? Ile to kosztuje osobno?
  • Jak wyceniacie zmiany zgłoszone w trakcie?
  • Kto po zakończeniu jest właścicielem kodu i czy dostanę dostęp do repozytorium?
  • Ile kosztuje utrzymanie, poprawki i hosting po wdrożeniu, miesięcznie albo rocznie?
  • W jakim czasie reagujecie na awarię?
  • Czy mogę porozmawiać z firmą, dla której robiliście podobny system?

Prawa do kodu i umowa

To punkt, który najczęściej wychodzi dopiero przy zmianie wykonawcy. W umowie sprawdź:

  • przeniesienie autorskich praw majątkowych do programu na Twoją firmę, z wymienionymi polami eksploatacji (samo „prawo do korzystania” to licencja, nie własność),
  • przekazanie kodu źródłowego i dokumentacji po każdym etapie albo na koniec,
  • gwarancję i czas reakcji na błędy po wdrożeniu,
  • co się dzieje z danymi, jeśli współpraca się skończy.

Umowę, protokoły odbioru i faktury trzymaj przez cały czas używania systemu i jeszcze kilka lat później. Jak długo przechowywać firmowe papiery, opisałam w odpowiedzi o porządkach w dokumentach.

Umowa i okulary obok laptopa na ciemnym blacie

Budżet: o czym zapomina się najczęściej

Z perspektywy bankowej widzę te same trzy luki w planach finansowych:

  1. Utrzymanie. Aplikacja po wdrożeniu nadal kosztuje: serwer, aktualizacje, drobne poprawki. Zapytaj o te koszty na piśmie i wpisz je do budżetu na kolejne lata.
  2. Zapas. Do wyceny dolicz rezerwę na zmiany, które wyjdą w trakcie. Prawie zawsze jakieś wychodzą.
  3. Czas ludzi z firmy. Ktoś musi opisać proces, testować prototyp i przeszkolić resztę zespołu. To kilka tygodni pracy obok codziennych obowiązków.

Płatności najlepiej rozłożyć na etapy powiązane z odbiorami: analiza i prototyp, pierwsza działająca wersja, wdrożenie. Wtedy nie płacisz za coś, czego jeszcze nie widziałeś.

Kiedy zapalić czerwoną lampkę

  • Wycena w jednej linijce, bez rozpisania etapów.
  • Brak pytań o to, jak dziś działa Twoja firma.
  • Umowa bez słowa o prawach do kodu.
  • Obietnica gotowej aplikacji „w dwa tygodnie” przy nietypowym procesie.
  • Wysoka zaliczka przed jakimkolwiek odbiorem.

W skrócie

Krok Co zrobić
Przed rozmowami jedna strona opisu problemu
Wybór wariantu gotowy system, dopasowanie albo od zera
Oferty porównuj analizę, prototyp, sposób wyceny zmian
Umowa prawa majątkowe do kodu, kod źródłowy, gwarancja
Budżet utrzymanie, rezerwa, czas ludzi z firmy

Przy okazji warto sprawdzić