Gdzie trzymać leki latem, w domu i w podróży
Odpowiada Agnieszka 4 min czytania
Krótka odpowiedź
Zdecydowana większość leków ma na opakowaniu zalecenie „przechowywać w temperaturze poniżej 25°C”, w suchym miejscu, chronić przed światłem. Latem oznacza to, że apteczka nie powinna stać w łazience, w kuchni przy kuchence, na parapecie ani w samochodzie. Najlepsze miejsce to zamykana szafka lub szuflada w najchłodniejszym pokoju, z dala od okna. Leki, które wymagają lodówki (na przykład niektóre insuliny przed otwarciem, część szczepionek i kropli), trzymaj w lodówce, ale nie w zamrażalniku ani przy tylnej ściance.
W moim bloku na Winogradach w lipcu w kuchni potrafi być 29 stopni. Kiedyś trzymałam leki właśnie tam, w szafce nad czajnikiem. Po jednym gorącym lecie kupiłam osobny pojemnik i przeniosłam wszystko do sypialni. Poniżej, co jeszcze warto zrobić.
Gdzie trzymać, a gdzie nie
| Miejsce | Czy nadaje się na apteczkę | Dlaczego |
|---|---|---|
| Szafka w chłodnym pokoju, z dala od okna | tak | stała temperatura, ciemno, sucho |
| Szuflada komody w sypialni | tak | jw., ale pamiętaj o dzieciach |
| Łazienka | nie | wilgoć i skoki temperatury |
| Szafka nad kuchenką lub czajnikiem | nie | ciepło i para |
| Parapet | nie | słońce i nagrzewanie |
| Samochód | nie | wnętrze auta w słońcu nagrzewa się bardzo szybko |
| Lodówka | tylko leki z takim zaleceniem | niektóre leki nie znoszą chłodu |
Zasada, która zawsze działa: przeczytaj, co jest napisane na opakowaniu lub w ulotce. Tam jest informacja o temperaturze przechowywania i o tym, jak długo lek można stosować po otwarciu.
Jak upał szkodzi lekom
Wysoka temperatura może przyspieszyć rozkład substancji czynnej. Lek może wtedy działać słabiej, a w niektórych przypadkach zmienić się w sposób, którego gołym okiem nie zobaczysz.
Najbardziej wrażliwe są zwykle:
- czopki i globulki, które w upale miękną i tracą kształt,
- maści i kremy, które mogą się rozwarstwić,
- syropy i zawiesiny, zwłaszcza po otwarciu,
- leki w aerozolu i inhalatory, które nie powinny być nagrzewane,
- krople do oczu, szczególnie po otwarciu,
- leki wymagające przechowywania w lodówce.
Tabletki w blistrach są zwykle bardziej odporne, ale też mają swoje limity.
Kiedy lek wyrzucić
Oddaj lek do apteki, jeśli zauważysz, że:
- zmienił kolor, zapach lub konsystencję,
- czopki się odkształciły, a po schłodzeniu nie wróciły do formy,
- maść się rozwarstwiła,
- tabletki się kruszą, sklejają lub mają plamy,
- minął termin ważności albo termin stosowania po otwarciu (zapisuj datę otwarcia na opakowaniu).
Jeśli lek przez dłuższy czas leżał w bardzo wysokiej temperaturze, na przykład w samochodzie, a jest dla Ciebie ważny (lek na serce, insulina, lek przeciwpadaczkowy), zapytaj farmaceutę, zanim go użyjesz.
Leki z lodówki
Część leków musi być przechowywana w lodówce, zwykle w zakresie 2-8°C. Kilka praktycznych rad:
- trzymaj je na środkowej półce, nie na drzwiach (tam temperatura zmienia się przy otwieraniu) i nie przy tylnej ściance (może zamarzać),
- nie zamrażaj: zamrożona insulina czy szczepionka nadaje się do wyrzucenia,
- jeśli lek po otwarciu może być przechowywany w temperaturze pokojowej przez określony czas, ulotka podaje, do jakiej temperatury. W upale „temperatura pokojowa” w mieszkaniu może ten limit przekroczyć.
Przy dłuższej awarii prądu lub lodówki zapytaj farmaceutę, co zrobić z lekami.
Leki w podróży
- Zabierz je do bagażu podręcznego. W luku bagażowym temperatura bywa różna, a bagaż może zaginąć.
- Użyj torby termoizolacyjnej z wkładem chłodzącym dla leków, które wymagają niskiej temperatury. Wkład nie może dotykać bezpośrednio leku.
- Nie zostawiaj leków w samochodzie, nawet na krótki postój w słońcu.
- Na plaży trzymaj je w cieniu, w torbie, a nie na ręczniku.
- Weź zapas na kilka dni dłużej, na wypadek opóźnionego powrotu.
- Leki na receptę w oryginalnych opakowaniach, z ulotką. Przy lekach w płynie lub zastrzykach przyda się zaświadczenie od lekarza, szczególnie przy kontroli na lotnisku.
Jeśli przyjmujesz leki stale, przed wyjazdem sprawdź w Internetowym Koncie Pacjenta, czy masz aktywne recepty na cały okres wyjazdu. Jak je tam znaleźć, opisałam w odpowiedzi o Internetowym Koncie Pacjenta.
Letnia apteczka: co warto mieć
Nie ma jednej listy dla wszystkich, a w sprawach leków najlepiej porozmawiać z farmaceutą. Na lato przydaje się zwykle:
- elektrolity w saszetkach na wypadek odwodnienia lub biegunki,
- środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy, który dobrze znasz,
- preparat łagodzący po oparzeniu słonecznym,
- środek na ukąszenia owadów i repelent,
- plastry, jałowe gaziki, środek do dezynfekcji,
- pęseta lub przyrząd do usuwania kleszczy,
- termometr.
Dla dzieci wybieraj preparaty i dawki przeznaczone dla ich wieku.
Czego nie robić z lekami latem
- Apteczka dostępna dla dzieci. Lato to czas gości i wnuków. Leki wysoko, najlepiej w zamykanym pojemniku.
- Leki bez opakowania. Tabletki wysypane do pudełka na leki na cały tydzień są wygodne, ale w upale szybciej chłoną wilgoć. Nie przygotowuj zapasu na zbyt długo.
- Wyrzucanie leków do toalety lub kosza. Przeterminowane leki oddaj do apteki. Wiele aptek ma specjalne pojemniki, a jeśli Twoja nie ma, zapytaj, gdzie jest najbliższy punkt zbiórki.
- Leki na słońce. Niektóre leki zwiększają wrażliwość skóry na słońce. Informacja o tym jest w ulotce, a farmaceuta podpowie, jak się chronić.
Krótko
- Do 25°C, sucho i ciemno, chyba że ulotka mówi inaczej.
- Nie łazienka, nie kuchnia, nie parapet, nie samochód.
- Zmiana wyglądu leku oznacza wizytę w aptece, nie połknięcie.
- W podróży: bagaż podręczny i torba termiczna.
W sprawach konkretnego leku najpewniejszym źródłem jest jego ulotka i farmaceuta w aptece.